Yeni KoronaVirüs Hastalığı Yazı Dizisi 1: Genel Bakış

Geçen ayın sonunda Ulusal Perakende Federasyonu, ülkeler arası ticaret savaşı ve koronavirüs salgını gibi krizlere rağmen, perakende satış büyümesinin tahminini %3.5’ten %4.1’e çıkardı. (Yaklaşık 3.9 trilyon doların üzerine)

Aralık ayında hayatımıza giren koronavirüsü, Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan açıklamalara göre dünya çapında 7.954 kişinin ölümüne sebep oldu. Bu sayı gösteriyor ki koronavirüsü, küresel anlamda etkileriyle tüm sistemleri alt üst edecek kadar güçlü etkiler yaratabilir.  

 Peki, sizce firmanız koronavirüsünün yaratacağı ekonomik etkilere karşı hazır mı?

İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) Başkanı Adil Pelister, giderek artan koronavirüsünün etkisiyle dezenfektan ürün satışlarında yüzde 22’ye yakın artış olduğunu açıkladı. Eyüp Sabri Tuncer Kozmetik Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Engin Tuncer ise mağazalarındaki satışın 5 kat,  internet sitesindeki satışların ise 7 kat arttığını dile getirdi.

Bu sayılar şu an için iyi anlamlara gelse de öngörülemeyen talep ile başa çıkmak oldukça zordur. Çünkü talep-üretim dengesindeki değişiklik satış hacimlerini tahmin edilemez şekilde değiştirir ve tedarik zincirindeki dengeyi bozar.

Virüs salgını ile birlikte Türkiye’de dahil olmak üzere Japonya, Avustralya ve ABD gibi ülkelerde korkutucu bir alışveriş havası ve zamanın çocuğunu evde geçirme arzusu başladı. İnsanlar kitleler halinde tuvalet kağıdı, kuru gıda gibi uzun ömürlü ürünleri stokluyor. Sayısal veriler gösteriyor ki hijyen ürünlerinin (dezenfektan ve maske gibi)  yanı sıra süpermarketlerdeki konserve, makarna ve temizlik ürünlerinin satışı da belirgin oranda arttı. Bu panik havası, kıtlık korkusunu da beraberinde getirdi ancak yapılan açıklamalar bu konudaki korkuları dağıtacak nitelikte.

Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) Başkanı Galip Aykaç, yazılı açıklamasında, gıda ve market zincirlerinin ürün ve hizmet tedarikini kesintisiz şekilde sürdürdüğünü belirterek, “Perakendeciler ürün tedariki ve stokları bakımından bir sıkıntı yaşamamaktadır. İşlerimizin devamlılığını sağlayacak, tüketicimizin ihtiyaçlarını kesintisiz karşılayacağız” dedi.

Geçen ayın sonunda Ulusal Perakende Federasyonu, ülkeler arası ticaret savaşı ve COVID-19 salgını gibi krizlere rağmen, perakende satış büyümesinin tahminini %3.5’ten %4.1’e çıkardı. (Yaklaşık 3.9 trilyon doların üzerine)

Tedarik Zinciri Aksamaları

Virüsün, çeşitli firmaların üretim merkezi olan Çin’de ortaya çıkması tedarik zincirleri konusunda endişeleri de beraberinde getirdi. İşçilerin evlerinde kalması, fabrikaların kapatılması ve seyahatlerin durdurulması ile birlikte küresel nakit akışı durma noktasına geldi. Tüm bunlar hem üretimin hem de uluslararası sevkiyatının azalması anlamına geliyor.

Nitekim Amerikan bir araştırma şirketinin koronavirüsü raporuna göre, Şubat ayı sonuna kadar COVID-19 salgını, konteyner nakliye filolarının neredeyse %9’unu devre dışı bırakmıştır.

Bu duraksamada en belirgin etkiyi üretiminin %80’ini Çin’de gerçekleşen oyuncak sektörü yaşadı. Hasbro firması, 11 Şubat tarihli açıklamasında, yatırımcılar için risk faktörleri listesine koronavirüsünü şu şekilde ekledi: “İş yavaşlamaları, ürünlerin üretiminde veya sevkiyatında gecikmeler veya kıtlıklar, maliyetlerde artış veya gelirdeki gecikmelere sebep olabilir.”

Koronavirüsünün küresel ekonomi için etkileri büyürken, firmalar için de satış stratejileri şekillendirmek zorlaşıyor. Ancak bazı ürünler var ki bu krizden oldukça karlı çıktı.

Şubat 23-29 için Bloomreach tarafından kaydedilen verilere göre:

  • Maske satışları %590,
  • El dezenfektanı satışları %420,
  • Clorox / Lysol mendil satışları %184,
  • Konserve yiyecek satışları %183,
  • Dezenfektan satışları %178,
  • Şişelenmiş / paketlenmiş su satışları %78,
  • El sabunu satışları %33
  • Tuvalet kağıdı ve kağıt havlu satışları %26 oranında arttı.

Bu kriz durumu Borsa İstanbul’da da bazı hareketlenmelere sebep oldu. Özellikle gıda ve sağlık sektöründe çeşitli markaların hisselerinde yükselmeler gerçekleşti. En çok yükselmenin olduğu ilk 10 marka ise:

  • Eczacıbaşı İlaç
  • Selçuk Ecza Deposu
  • RTA Laboratuvar
  • Deva Holding (İlaç)
  • Ulusoy Un
  • BİM
  • Migros
  • Şok Marketler
  • Carreforsa
  • Bizim Toptan

Peki koronavirüsünün saha satış ekiplerine etkisi nasıl oldu? Biz Ekmob olarak neler öneriyoruz? Yarınki yazımızı sakın kaçırmayın.